SETER IRLANDZKI MAHONIOWY


Przypadł mi zaszczyt opisania najbardziej wysublimowanej rasy wśród seterów, czyli stera irlandzkiego, mahoniowego.

POTRZEBY:
  1. Systematyczne spacery – minimum 1 h dziennie, z możliwością samodzielnego pobiegania.
  2. Szczotkowanie – raz dziennie.
  3. Pies myśliwski, rodzinny.
  4. Nadaje się do domu i bloku, przy zapewnieniu odpowiedniej dawki ruchu.
  5. Wymaga łagodnego, stanowczego wychowania.

RYS PSYCHOLOGICZNY:
Setery irlandzkie należą do psów o bardzo radosnym usposobieniu, wybitnie inteligentny, żywotny. Wierne i oddane swemu Panu, mają jednak łatwość (w przeciwieństwie do innych odmian seterów) do zmiany właściciela, oczywiście na równie dobrego lub lepszego. Przyczyną tego są oczekiwania hodowlane twórców rasy i preferencje myśliwskie. Jest to też czynnik ułatwiający adopcje. Nie oznacza to jednak, że pies może wiecznie wędrować z domu do domu, także potrzebuje stabilizacji. Dzięki swemu łagodnemu usposobieniu są stosowane w dogoterapii (autyzmu, chorób wieńcowych, depresji, natręctw itp.). Psy te o łagodnym usposobieniu bywają cięte na gryzonie. Swoją obecność i nastrój demonstrują machając ogonem. Psy te pełną dojrzałość psychiczną osiągają w końcu drugiego roku życia. Setery obdarzone ogromnym temperamentem są pełne wigoru, do późnej starości cieszą właściciela młodzieńczym zachowaniem, jako psy myśliwskie pracują o wiele - wiele dłużej niż inne wyżły, nie tracąc przy tym werwy. Mają zawsze tysiąc pomysłów na zabawę, są przyjazne, łagodne, potrafią jednak jak każdy pies obszczekać listonosza, czy ugryźć w obliczu zagrożenia.

KILKA RAD DLA NOWEJ RODZINY:
Adopcja psa – setera, to wyzwanie. Przyjmujecie do domu psa z przeszłością, zazwyczaj smutną, bolesną, ale to nie ważne. Najważniejsza jest przyszłość. W tym momencie Ty, Twoja Rodzina, stajecie się teraźniejszością i przyszłością tego psa. W wasze ręce powierzamy los takiego psa, od tej chwili niech nie zrażają Was drobne kłopoty, bo dając miłość dwa kroć więcej ten pies Wam jej odda. Początki bywają trudne, wiele tych psów nie zna smaku mięsa, suchej karmy lub innych psich przysmaków. Nie wiedzą, że już będzie dobrze. Okazać im trzeba miłość, cierpliwość i jak małe dziecko „przeprowadzić za rączkę” przez mgłę do słońca...

Proponuję na początek, gdy pies się boi okazać mu spokój, oddanie i wiele ciepła. Nawet, gdy jesteście domem zastępczym nie bójcie się przywiązania. Pozwólcie temu psu zakotwiczyć w przystani domu, gdy uchwyci się życia, znowu uwierzy w ludzi. Zmieniając dom będzie już czuł się bezpiecznie, będzie miał radość życia i szybciej zaakceptuje swój nowy dom.

Seter w swej naturze ma łatwość zmiany właściciela, ale tylko właściciela na dobrego, nowego Pana. Szybko się aklimatyzuje. Jeśli boi się miski, zmień ją na mniejszą lub karm z ręki. Czas leczy rany pies się oswoi i odważy w końcu sam jeść. Dobór karmy też będzie odbywał się metodą prób i błędów, aż odkryjesz, co mu smakuje, lub odwrotnie pierwsze danie okaże się strzałem w dziesiątkę.

Jeśli pies ucieka, to nie karć go za to, witaj radośnie, gdy wraca, nagradzaj pieszczotami. Setery mogą całymi dniami okładać pole, mają naturalna potrzebę biegania. Pies, gdy doświadczył cierpienia może początkowo instynktownie biegnąc popadać w amok przerażenia i nasz spacer przerodzi się w ucieczkę. Proponuję do momentu, nim Sami poczujecie, że jest już bezpiecznie, chodzić na spacery na długiej smyczy, lince lub puszczać psa na zamkniętym terenie (np. ogródek).

Jednym z istotnych działań po przygarnięciu psa z schroniska jest wizyta u weterynarza. Myślę, że na początek najważniejsze jest odrobaczenie i ewentualne odpchlenia psa, a także zaszczepienie go przeciw wściekliźnie.

Pierwszą kąpiel, jeżeli nie ma potrzeby (zapach jest znośny, pies nie jest brudny) odłóżcie na później, by ograniczyć stres nowemu pupilowi. Jeżeli nie ma wyjścia, to proszę Was, minimalizujcie stres, nie topcie nosa ani uszu.

W przyszłości, jeżeli nie chcecie zbędnych zmartwień proponuję przemyśleć kwestię sterylizacji Waszego ulubieńca, o ile ktoś tego wcześniej za Was nie zrobił.

Najważniejsze jest, że przygarniając psa zyskaliście przyjaciela na całe życie, który obdarzy Was dozgonną miłością.

RYS HISTORYCZNY:

Jak w przypadku większości ras irlandzkich, niewiele wiemy o pochodzeniu setera. Wiadomo tylko, że pies istniał już w XVIIIw. i był używany przez irlandzką szlachtę do tropienia zwierzyny. W Irlandii hodowano setery o umaszczeniu albo łaciatym, w łaty koloru od czerwono-rudego do ciemnomahoniowego na białym tle, albo o maści wymienionych kolorów z białym znakowaniem na głowie, piersiach i palcach. Rzadziej spotykało się psy o jednolitej czerwono-rudej lub mahoniowej maści. Do połowy XIX wieku przeważały psy łaciate lub z białym znakowaniem, pod koniec zaś tego stulecia zaniechano hodowli psów o takim umaszczeniu. W opracowanym w 1885r. wzorcu setera irlandzkiego uznano maść wyłącznie jednolitą, dopuszczając jedynie niewielkie białe znakowanie. Pierwotny typ setera irlandzkiego odznaczał się dużym wzrostem i mocną budową, wytrzymałością i doskonałym "wiatrem". Jego ujemnymi cechami były: nieładny kształt głowy oraz dość krnąbrne usposobienie, utrudniające układanie psa. Obecnie hodowany typ tego setera jest średniego wzrostu. Seter irlandzki, mahoniowy stanowi perłę w kynologii Irlandii.
WZORZEC SETERA IRLANDZKIEGO (MAHONIOWEGO)

Klasyfikacja FCI: Grupa VII – Wyżeł, numer 120.
Wygląd ogólny: Rasowy, o szlachetnej, sportowej sylwetce i przyjaznym wyrazie. Proporcjonalnie i harmonijnie zbudowany.

ZACHOWANIE I TEMPERAMENT: Żywy, inteligentny, energiczny, przywiązany i lojalny.

Głowa: Długa, sucha i nie za szeroka miedzy uszami. Kufa i czaszka jednakowej długości, o równoległych krawędziach.
Mózgoczaszka: Owalnie sklepiona miedzy uszami, pojemna, z dobrze zaznaczonym guzem potylicznym i wzniesionymi łukami brwiowymi.
Nos: Koloru ciemnomachoniowego, ciemno orzechowego lub czarnego, o szerokich nozdrzach.
Kufa: Umiarkowanie głęboka, dość tępo zakończona. Od stopu do czubka nosa długa, wargi niezbyt obwisłe.
Szczęki: Prawie jednakowej długości.
Uzębienie: Zgryz nożycowy.
Oczy: Ciemnoorzechowe lub ciemnobrązowe, nie powinny być zbyt duże.
Uszy: Średniej wielkości, delikatnej budowy, osadzone nisko i daleko ku tyłowi, zwisające wdzięczna fałda ściśle przy policzkach.
Szyja: Umiarkowanie długa, dobrze umięśniona, ale nie za gruba; łagodnie wygięta, bez śladu obwisłego podgardla.
Tułów: Proporcjonalny do wielkości ciała.
Klatka piersiowa: Głęboka, z przodu raczej wąska. Zebra dobrze wysklepione, zapewniające dużo przestrzeni dla płuc.
Lędźwie: Muskularne, lekko wysklepione.
Ogon: Umiarkowanej długości, proporcjonalny do tułowia, osadzony raczej nisko, mocny u nasady i zwężający się ku końcowi. Powinien być noszony na poziomie grzbietu lub nieco poniżej.
Kończyny
Kończyny przednie: Łopatki: długie i ustawione skośnie ku tyłowi, kłąb wyraźny. Łokcie: nisko osadzone, o swobodnych ruchach, nie powinny być wciśnięte ani odstające.
Przedramiona: proste, ścięgniste, o mocnej kości.
Kończyny tylne: Tył szeroki i mocny. Kończyny powinny być długie i umięśnione od biodra do stawu skokowego, zaś od stawu skokowego do stopy krótkie i mocne.
Stawy kolanowe: Dobrze kontowane.
Stawy skokowe: Ustawione prosto, niezwrócone na zewnątrz ani do wewnątrz.
Stopy: Małe, bardzo zwarte. Palce mocne, dobrze wysklepione, ściśle do siebie przylegające.
Ruch: swobodny, płynny, posuwisty; głowa noszona wysoko. Kończyny przednie o dalekim wykroku, ale prowadzone nisko. Kończyny tylne prowadzone płynnie, z dużą siłą odbicia. Niedopuszczalne krzyżowanie i przeplatanie kończyn.
Szata (Włos): Na głowie, przedniej stronie kończyn i na końcach uszu krótki i delikatny. Na pozostałych częściach ciała umiarkowanej długości, przylegający i możliwie nie kędzierzawy ani falisty. Frędzle na górnej części uszu długie i jedwabiste; na tylnej stronie nóg długie i delikatne. Obfite owłosienie na brzuchu tworzy frędzle rozciągające się na przedpiersie i szyje. Stopy dobrze owłosione miedzy palcami. Ogon ozdobiony piórem z dość długiego włosa, skracającego się stopniowo ku końcowi.
Pióro i frędzle powinny być proste i przylegające.
Umaszczenie: Soczysto kasztanowe, bez śladu czerni. Białe znaczenia na piersi, gardle i palcach, jak również mała gwiazdka na czole lub wąska strzałka na kufie lub czole nie powodują dyskwalifikacji.

Wzrost i waga (wysokość w kłębie, waga):
Psy: 58 cm – 67 cm; 28 kg – 32 kg
Suki: 55 cm – 62 cm; 26 kg – 30 kg
WADY: Wszelkie odstępstwa od powyższego standardu powinny być uznawane za wady i oceniane w zależności od stopnia odchylenia. UWAGA: Samce musza mięć normalnie rozwinięte dwa jądra umieszczone całkowicie w worku mosznowym.

Hanna Cichoń